Anasayfa Biz Kimiz Faaliyet Alanlarımız Blog İletişim Bağış Yap Gönüllü Ol
Akak Logo Akak Logo
Dağcılık | Akademi Arama kurtarma Derneği

Faaliyet Alanlarımız

Dağcılık Nedir?

Dağda orman sınırının bittiği yerden zirveye doğru uzun mesafeli yürüyüşlerin yanı sıra tırmanmayı da kapsayan dağcılık bir doğa sporudur. Uzun mesafeler arasında mola vermek için yapılan kampçılık da dağcılık tanımına girer ve bu sporun uzun soluklu olmasını sağlar. Yaz, sonbahar ya da bahar aylarında gidilecek bölgenin özelliklerine göre çeşitlilik gösteren dağcılıkta en zorlusu ise kış dağcılığıdır.

Kış dağcılığı diğer mevsimlerde yapılan dağcılığa göre daha çetin geçer. Karda ve kaygan zeminlerde tırmanmayı bilmek, kaymalarda durabilmek, zorlu hava şartlarında kamp yapabilmek, oluşacak ısı kaybına karşı önlem alabilmek kış dağcılığında bilinmesi gerekenlerdir.

Dağcılık Nasıl Yapılır?

Dağcılık, dağcılık lisansı olan profesyonellerden eğitim alınarak yapılması gereken bir spordur. Genellikle topluluk ile yapılan dağcılık sporunda malzeme taşımak, güvenliği sağlamak, rehberlik etmek gibi herkesin farklı bir görevi bulunur.

Dağcılık Stilleri

Dağcılık sporu kendi içinde bazı stillere ayrılır. Bu stilleri ise hedeflenen nokta ve dağa tırmanma süresi belirler.

  • Alpin Stil
    Maceracı ruhların tercih ettiği Alpin stil doğal yöntemlerle yapılır ve “Temiz Tırmanış” olarak adlandırılır. Dağa tırmanmada hafifliğin ve hızın ön planda olduğu bu stilde hedef doğrudan zirvedir.
  • Doğa Yürüyüşü (Hiking)
    Sabah çıkılıp akşam inilerek kamp yapmadan geçirilen günübirlik doğa yürüyüşüdür.
  • Kamplı Yürüyüş (Trekking)
    Doğada yürüyüş sonrasında kamp yapılarak konaklanan tamamlanan dağcılık sporudur.
  • Expedition
    Araştırma gezileri, zirveye yapılan tırmanışlar ve uzun süreli kamp yapılan dağcılık stilidir.
Dağcılık Tarihi

18. ve 19. yüzyılda zenginlerin kendi hayatlarından sıkılması ve farklı maceralara yönelmesi ile ortaya çıkan dağcılık, 20. yüzyılın başlarında tüm dünyanın ilgisini çekmiştir. Dağcılığın spor olarak sayılması ve uluslararası standartlarda yapılması 1931 yılında Cenevre’de Uluslararası Dağcılar Birliği’nin (UIAA) kurulması ile gerçekleştirmiştir. Türkiye’de ise dağcılık sporu İngiliz bir dağcının Erciyes Dağı’na tırmanması ile başlamıştır.

Dağcılık Terimleri

Doğa oluşumlarının, dağcılık malzemelerinin ya da tırmanma sırasında yapılan hareketlerin dağcılık jargonunda bir karşılığı bulunur. Grup halindeki tırmanışlarda ekip liderlerini daha iyi anlamak ve yürüyüşlerde rahat etmek için bazı kelimelerin bilinmesinde fayda vardır.

Kolu çatlağa kilitlemek: Oluşan dar kaya çatlağına tutunma yöntemini tanımlar.
Yükseltici: Tırmanma ipini tutmaya yarayan ve kendini çektikten sonra ip boyu yerinin kolayca değiştirildiği alettir.
Karabina: Açık hali ile kanca, kapalı hali ile halka işlevi gören bir çeşit köstektir.
Ninja ayakları: Ayak tabanının bir sonraki adımda kasıtlı olarak sessiz ve hassas şekilde yerleştirilmesidir.
Nivelman: Belirlenen iki nokta arasındaki yükseklik farkını tanımlamak için kullanılır.

Dağcılık Kuralları

Yaz ya da kış olsun dağda hayatta kalabilmek, ekibin güvenliğini riske atmamak için bazı kurallara uyulması gerekir.

  • Tırmanılacak bölgeyi iyi bilen kişinin lider olarak grup başında olması gerekir.
  • Tek sıra halinde, her kişi arasında 5-6 adım mesafe olacak şekilde yürünür.
  • Yürüyüş temposu ekibin en yavaş yürüyen kişisine göre ayarlanır.
  • Tırmanma boyunca taşınacak eşyalar en kötü hava şartları düşünülerek hazırlanır.
  • Eşyaların grupta dengeli bir şekilde bölüştürülmesi gerekir.
İstasyon Kurma

İstasyon; tırmanışta emniyet alan, ip inişlerinde kullanılan sabit emniyet noktalarını içeren ve yük çeken bir güvenlik sistemidir. Emniyetsiz bir düşüşü engellemek için sağlam istasyon kurmak hayati bir önem taşır ve bu yüzden de istasyonlar kök salmış bir ağaç veya sağlam bir kaya çıkıntısına kurulmalıdır. Emniyeti kuracak dağcının, bağlanacak yeri kontrol etmesi ve yükü kaldırma oranını iyi ölçmesi gerekir.bazı kurallara uyulması gerekir.

Dağcılık İçin Gerekli Malzemeler

Yürüyüş ya da tırmanma sırasında olası tehlikelerden kaçınmak için gerekli olan bazı dağcılık ekipmanları vardır.

  • Tırmanma Merdiveni
    Uzun duvarlarda ve çıkılması zor olan kısımlarda tırmanma merdiveni kullanılır. Yapay tırmanış malzemesi olan bu merdivenler ip ya da demirden yapılır.
  • Tırmanma Halatı
    7,6-10 mm arasındaki halatlar tırmanmayı rahat kılan halatlardır. İnce halatlar birbirine bağlayarak kullanılabildiği gibi tek başına da kullanılabilir.
  • Tırmanma İpi
    Dağcılığın temel malzemelerinden biri olan tırmanma ipleri dışı kabuklu (kernmantel) iplerdir. Bir diğer kişiye bağlanmak ve yukarıya tırmanmak için kullanılan bu ipler dağcılık iniş malzemeleri arasında da yer alır.
  • Tırmanma Baltası
    Dağ tırmanma ekipmanları arasında bulunan balta, kaya tırmanışlarında kullanılan bir çeşit dağcılık malzemesidir. Genellikle bir yere tutunmak ve destek almak için kullanılır.
  • Tırmanma Kancası
    Çelikten yapılan tırmanma kancaları pençeli ve katlanabilir özelliklere sahiptir. Bu kancalar 25 kg’a kadar ağırlık taşıyabilir. Büyük kancaların yanı sıra karabinalar da dağcılar tarafından tercih edilen bir kanca çeşididir.
  • Dağcılık Botu
    Tipik dağcılık botları su geçirmez, sert ve destekleyicidir. Yürüyüş ve tırmanış şekline göre farklı botlar bulunur. Botların bağlama ipleri ile güçlendirilmiş ve ayak numarasına uygun olması gerekir.
  • Dağcılık Kramponları
    Kar ve buz üzerinde kayaya sıkıca tutunmak ve kaymamak için kullanılan kramponlar tırmanış botunun dışına geçirilen bir malzemedir. Sertleştirilmiş çelik ya da alüminyumdan yapılan kramponlar bağlama şekillerine göre üçe ayrılır. Tam otomatik kramponlar hem önünde hem arkasında çıkıntılar olan özel dağcılık botları ile kullanılır. Yarı otomatik kramponlar arka tarafta çıkıntısı olan botlar içindir. Bağlamalı kramponlar ise her türlü dağcılık ayakkabısı ile uyumludur; ancak diğer krampon çeşitlerine göre bağlaması daha zordur ve fazla yük bindiğinde çıkma olasılığı vardır.
  • Dağcılık Kazması
    Kazma; emniyet noktası kurmada, şelale çıkışlarında ve buz tırmanışlarında kullanılır. Özellikle sert karlı ve buzlu yerlerde kazmalar dağcının performansını olumlu şekilde etkiler.
  • Dağcılık Kıyafetleri
    Dağcılık kıyafetleri su geçirmez özellikte ve dağcının hareket özgürlüğünü kısıtlamaması adına hafif olmalıdır. Rakım yükseldikçe düşen hava sıcaklığı ile dağcılar genellikle 3 katmanlı olarak giyinir.
  • İç Katman
    Vücutla birebir temas eden (iç çamaşırı, çorap vb.) iç katmandaki kıyafetlerin nem tutmayan özellikte olması gerekir. Pamuklu ürünlerin kuruması zaman aldığı için iç kıyafetlerde sentetik kumaşlardan yapılan ürünler kullanılır.
  • Orta Katman
    Orta katmanda giyilecek olan kıyafetler dağcılık sporunun yapılacağı mevsime göre değişebilir. Karlı ve çok soğuk bir havada kalın polar giyilebileceği gibi yazın yapılacak olan tırmanışlarda gömlek tercih edilebilir. Bu kıyafetlerin de yine iç katman gibi sentetik kumaşlardan olması sporcuyu rahat ettirir.
  • Dağcılık Çantası
    aç gün dağda kalınacağına ve bu sürede yapılacak aktivitelere göre çanta seçilebilir.